Η νατοκινάση είναι ένα από τα πολλά ένζυμα που προέρχονται από το προϊόν διατροφής natto (βρασμένοι σπόροι σόγιας που ζυμώνονται από το βακτήριο Bacillus subtilis) και φαίνεται να έχει άμεση ινωδολυτική δράση (αποδόμηση ινώδους). Θεωρείται ότι μειώνει τον κίνδυνο καρδιαγγειακών επεισοδίων εμποδίζοντας το σχηματισμό θρόμβων και την επακόλουθη πήξη του αίματος (1).
Η υψηλή κατανάλωση natto έχει συνδεθεί με τη μεγαλύτερη μέση διάρκεια ζωής του ιαπωνικού πληθυσμού και τα χαμηλότερα ποσοστά χρόνιων ασθενειών. Συγκεκριμένα, μελέτες δείχνουν ότι άτομα με δίαιτες πλούσιες σε natto έχουν χαμηλότερα ποσοστά θανάτου από καρδιακές παθήσεις.
Τα οφέλη του natto για την υγεία – και η ξεχωριστή γεύση και οσμή του – οφείλονται σε αυτό το μοναδικό ένζυμο. Όταν οι σπόροι σόγιας περνούν από ζύμωση, τα βακτήρια που χρησιμοποιούνται ενεργοποιούν τη νατοκινάση και δίνουν στο φαγητό τη γεύση που μοιάζει με τυρί και μια σειρά από επιστημονικά τεκμηριωμένα οφέλη για την υγεία.
Το ένζυμο φαίνεται να είναι ενεργό μετά την κατάποση, αν και δεν είναι γνωστό εάν είναι άμεσα ενεργό. Πειράματα in vitro (πειράματα που πραγματοποιήθηκαν έξω από ζωντανό σώμα) υποδηλώνουν ότι η νατοκινάση ρυθμίζει το ινώδες και μερικές παρεμβάσεις δείχνουν ότι η από του στόματος κατανάλωση νατοκινάσης έχει ως αποτέλεσμα μειωμένο σχηματισμό θρόμβων. Η νατοκινάση μπορεί να μεταβολιστεί σε βιοδραστικά πεπτίδια που επάγουν έναν παράγοντα (ενεργοποιητή πλασμινογόνου ιστού) ο οποίος μπορεί στη συνέχεια να έχει επίσης ινωδολυτικές επιδράσεις, οπότε αν και το συνολικό αποτέλεσμα (ινωδόλυση που προκαλεί μικρότερο δυναμικό πήξης) φαίνεται να υπάρχει, οι υποκείμενοι μηχανισμοί δεν έχουν διευκρινιστεί πλήρως.
Τα προϊόντα διάσπασης της νατοκινάσης, μετά από καταστροφή με θερμότητα ή οξύ, είναι βιοενεργά πεπτίδια που μπορεί επίσης να μειώσουν την αρτηριακή πίεση μέσω της μείωσης της δραστηριότητας της ρενίνης και της αγγειοτενσίνης II.

Η νατοκινάση συμμετέχει στην φυσιολογική λειτουργία του μηχανισμού της πήξης του αίματος και της ινωδόλυσης.
Η νατοκινάση σε in vitro μελέτες έχει δείξει άμεσες ινωδολυτικές επιδράσεις στο ινώδες (2-5). Ο επί του παρόντος υποτιθέμενος μηχανισμός δράσης είναι μια αδρανοποίηση του αναστολέα ενεργοποιητή πλασμινογόνου 1 (PAI-1) που οδηγεί σε ταυτόχρονα αυξημένο επίπεδο ενεργοποιητή πλασμινογόνου ιστού (tPA) (5). Αυτό έχει αποδειχθεί στον ορό μετά την από του στόματος λήψη νατοκινάσης, αν και με κάποια διαφοροποίηση μεταξύ των ατόμων (με από του στόματος νατοκινάση στα 1.300 mg τρεις φορές την ημέρα), με την αύξηση του tPA να είναι βραχύβια μόνο για 3 ώρες μετά την λήψη του (7-8).
Το ινωδογόνο του ορού έχει διαπιστωθεί ότι μειώνεται σε αρουραίους που έλαβαν 2,6 mg/g νατοκινάσης στη δίαιτα (9). Η από του στόματος κατανάλωση νατοκινάσης για 2 μήνες φαίνεται να μειώνει το ινωδογόνο του ορού στους ανθρώπους σε ποσοστό 7-10% (10).
Η νατοκινάση έδειξε για πρώτη φορά αποτελεσματικότητα μετά από χορήγηση από το στόμα σε σκύλους, όπου προκλήθηκε θρόμβος πειραματικά και επιβεβαιώθηκε η αντιπηκτική δράση της μέσω αγγειογραφίας (ο θρόμβος λύθηκε εντός 5 ωρών από την από του στόματος κατανάλωση). Μια μικρή μελέτη σε 12 άτομα που έλαβαν 12 γρ. natto για 2 εβδομάδες (ακολουθούμενη από μια περίοδο κατά την οποία η βρασμένη σόγια καταναλώθηκε για 2 εβδομάδες αντί της natto) διαπίστωσε ότι η κατανάλωση natto συσχετίστηκε με περισσότερη ινωδολυτική δραστηριότητα. Αυτό επαναλήφθηκε αργότερα με νατοκινάση σε 1.300 mg που λαμβανόταν τρεις φορές την ημέρα (11).
Με χρήση συνδυασμού συμπληρώματος (νατοκινάση και πυκνογενόλη) σε 186 άτομα υψηλού κινδύνου για βαθιά φλεβική θρόμβωση πριν από πτήση μεγάλης διάρκειας (7-8 ώρες) διαπίστωσε ότι ενώ πέντε άτομα στο εικονικό φάρμακο παρουσίασαν βαθιά φλεβική θρόμβωση και δύο εμφάνισαν επιφανειακό θρόμβο (7,6% της ομάδας εικονικού φαρμάκου), δεν ανιχνεύθηκε θρόμβος στην ομάδα ελέγχου. Σημειώθηκε μείωση του οιδήματος (15%) στην ομάδα ελέγχου ενώ αύξηση (12%) στην ομάδα του εικονικού φαρμάκου (12).

Η νατοκινάση βοηθά στη φυσιολογική λειτουργία της αρτηριακής πίεσης
Σε υπερτασικούς αρουραίους στους οποίους δόθηκε νατοκινάση σε 0,2 ή 2,6 mg/g δίαιτας για 3 εβδομάδες (ή θραύσματα νατοκινάσης που υποβλήθηκαν σε θερμική επεξεργασία στα 0,2 mg/g ή 0,6 mg/g) διαπιστώθηκε ότι και οι δύο ομάδες υψηλής δόσης ήταν σε θέση να μειώσουν τη συστολική και τη διαστολική αρτηριακή πίεση με τα θραύσματα νατοκινάσης να είναι πιο αποτελεσματικά (13).
Σε μια μελέτη, με χρήση νατοκινάσης σε από του στόματος δόση 2.000 FU ανά κάψουλα μία φορά την ημέρα για 8 εβδομάδες σε άτομα με αρτηριακή υπέρταση διαπίστωσε ότι η νατοκινάση συσχετίστηκε με μείωση της συστολικής αρτηριακής πίεσης κατά 5,55 mmHg και της διαστολικής αρτηριακής πίεσης κατά 2,84 mmHg με μείωση της δραστηριότητας της ρενίνης κατά 1,17 ng/mL/h (14).
Η νατοκινάση βελτιώνει την υγεία των ιγμορείων
Η χρόνια ιγμορίτιδα είναι μια φλεγμονή στα ιγμόρειά σας που μπορεί να προκληθεί από αλλεργίες, βακτήρια, μυκητιάσεις ή άσθμα. Οι έρευνες δείχνουν ότι η νατοκινάση μπορεί να συρρικνώσει τους ρινικούς πολύποδες που προκαλούν απόφραξη και αραιώνει τη βλέννα, βελτιώνοντας τη ροή του αέρα ενώ μειώνει τις ενοχλήσεις (15). Εξαιτίας αυτών των επιδράσεων, οι επιστήμονες συνεχίζουν να μελετούν το ένζυμο για τη θεραπεία συμπτωμάτων αναπνευστικών παθήσεων όπως η χρόνια αποφρακτική πνευμονοπάθεια (ΧΑΠ) και η βρογχίτιδα.
Η νατοκινάση συμβάλει στη φυσιολογική υγεία του εντέρου και του μεταβολισμού
Η νατοκινάση μπορεί να προάγει μια καλή ισορροπία βακτηρίων στο έντερό μας, γνωστό και ως το μικροβίωμά μας. Οι προβιοτικές ιδιότητες της νατοκινάσης μπορεί επίσης να ενισχύσουν το μεταβολισμό και να μειώσουν το σωματικό λίπος, ρυθμίζοντας και ενδεχομένως αποτρέποντας μεταβολικές διαταραχές όπως η παχυσαρκία και ο διαβήτης (16).
Δοσολογία και τρόπος χρήσης
Δεν υπάρχουν αρκετά στοιχεία που να υποδεικνύουν την βέλτιστη δόση νατοκινάσης από το στόμα, αλλά οι μελέτες σε ανθρώπους χρησιμοποιούν περίπου 500 mg ή 5.000 FU (μονάδες ινωδόλυσης) ημερησίως, συνήθως χωρισμένες σε δύο ξεχωριστές δόσεις που λαμβάνονται με τα γεύματα.
Ασφάλεια και τοξικότητα
Η νατοκινάση είναι ασφαλής στη συνιστώμενη δόση. Καθώς η νατοκινάση μπορεί να ρυθμίσει την πήξη του αίματος, δεν θα πρέπει να συνδυαστεί με άλλους παράγοντες αραίωσης του αίματος όπως η ασπιρίνη. Μπορεί να εμφανιστεί υπερβολική αιμορραγία όταν λαμβάνετε νατοκινάση μαζί με ορισμένα φάρμακα. Επειδή η νατοκινάση μπορεί να διαλύει θρόμβους αίματος, τα άτομα που λαμβάνουν φάρμακα για την αραίωση του αίματος μπορεί να διατρέχουν υψηλότερο κίνδυνο αιμορραγίας. Η νατοκινάση μπορεί επίσης να βοηθήσει στη μείωση της αρτηριακής σας πίεσης. Εάν έχετε χαμηλή αρτηριακή πίεση ή παίρνετε φάρμακα για τη μείωση της αρτηριακής σας πίεσης, φροντίστε να μιλήσετε με το γιατρό σας πριν τη λήψη νατοκινάσης.
- Weng Y, Yao J, Sparks S, Wang KY. Nattokinase: An Oral Antithrombotic Agent for the Prevention of Cardiovascular Disease. Int J Mol Sci. 2017 Feb 28;18(3):523.
- Sumi H, Hamada H, Tsushima H, et al. A novel fibrinolytic enzyme (nattokinase) in the vegetable cheese Natto; a typical and popular soybean food in the Japanese diet. Experientia. 1987 Oct 15;43(10):1110-1.
- Fujita M, Nomura K, Hong K, et al. Purification and characterization of a strong fibrinolytic enzyme (nattokinase) in the vegetable cheese natto, a popular soybean fermented food in Japan. Biochem Biophys Res Commun. 1993 Dec 30;197(3):1340-7.
- Fujita M, Hong K, Ito Y, et al. Thrombolytic effect of nattokinase on a chemically induced thrombosis model in rat. Biol Pharm Bull. 1995 Oct;18(10):1387-91.
- Chang CT, Fan MH, Kuo FC, Sung HY. Potent fibrinolytic enzyme from a mutant of Bacillus subtilis IMR-NK1. J Agric Food Chem. 2000 Aug;48(8):3210-6.
- DeDea L. The antiplatelet effects of aspirin; nattokinase as a blood thinner. JAAPA. 2010 Dec;23(12):13.
- Tai MW, Sweet BV. Nattokinase for prevention of thrombosis. Am J Health Syst Pharm. 2006 Jun 15;63(12):1121-3.
- Sumi H, Hamada H, Nakanishi K, Hiratani H. Enhancement of the fibrinolytic activity in plasma by oral administration of nattokinase. Acta Haematol. 1990;84(3):139-43.
- Fujita M, Ohnishi K, Takaoka S, et al. Antihypertensive effects of continuous oral administration of nattokinase and its fragments in spontaneously hypertensive rats. Biol Pharm Bull. 2011;34(11):1696-701.
- Hsia CH, Shen MC, Lin JS, et al. Nattokinase decreases plasma levels of fibrinogen, factor VII, and factor VIII in human subjects. Nutr Res. 2009 Mar;29(3):190-6.
- Sumi H, Hamada H, Nakanishi K, Hiratani H. Enhancement of the fibrinolytic activity in plasma by oral administration of nattokinase. Acta Haematol. 1990;84(3):139-43.
- Cesarone MR, Belcaro G, Nicolaides AN, et al. Prevention of venous thrombosis in long-haul flights with Flite Tabs: the LONFLIT-FLITE randomized, controlled trial. Angiology. 2003 Sep-Oct;54(5):531-9.
- Fujita M, Ohnishi K, Takaoka S, et al. Antihypertensive effects of continuous oral administration of nattokinase and its fragments in spontaneously hypertensive rats. Biol Pharm Bull. 2011;34(11):1696-701.
- Kim JY, Gum SN, Paik JK, et al. Effects of nattokinase on blood pressure: a randomized, controlled trial. Hypertens Res. 2008 Aug;31(8):1583-8.
- Takabayashi T, Imoto Y, Sakashita M, et al. Nattokinase, profibrinolytic enzyme, effectively shrinks the nasal polyp tissue and decreases viscosity of mucus. Allergol Int. 2017 Oct;66(4):594-602.
- Wang P, Gao X, Li Y, et al. Bacillus natto regulates gut microbiota and adipose tissue accumulation in a high-fat diet mouse model of obesity. Journal of Functional Foods. 2020. 68, 103923.
Μάριος Δημόπουλος
Φυσικοπαθητικός (Doctor of Naturopathy)-Συγγραφέας
Μέλος της American Naturopathic Medical Association
Μέλος του American Council of Applied Clinical Nutrition
Μέλος της American Association of Drugless Practitioners
Μέλος της American Association of Nutritional Consultants
Μέλος της Canadian Association of Natural Nutritional Practitioners
Μέλος της Association for Natural Medicine in Europe
Μέλος της Society of Complementary Alternative and Holistic Practitioners
Μέλος του Πανελληνίου Συλλόγου Φυσιοπαθητικών
Μέλος του Επαγγελματικού Σωματείου Συμπληρωματικής Ιατρικής και Ανθρωπιστικών Επιστημών (Ε.Σ.Σ.Ι.Α.Σ.)









